Er doen veel mythes de ronde over de middeleeuwse heilige en volksheld die in Nederland bekendstaat als ‘Sinterklaas’. Afhankelijk van wie je het vraagt, zou hij een symbool van het katholicisme zijn, een voortzetting van oude heidense tradities, een baken van hoop of zelfs een verderver van de jeugd – en soms zelfs allemaal tegelijk!
Hoe verschillend al deze ideeën op het eerste gezicht ook mogen lijken, het valt niet te ontkennen dat ze allemaal voortkomen uit een oorspronkelijke verzameling verhalen over een echt persoon die ergens in de derde en vierde eeuw leefde. Het probleem is natuurlijk dat verhalen de neiging hebben om een eigen leven te gaan leiden zodra ze worden verteld, soms met hilarische gevolgen, en soms met gevaarlijke. Het is daarom belangrijk om de lange geschiedenis van dergelijke ideeën te begrijpen, hoe ze worden gevormd door verhalen, en vice versa.
Op basis van een diepgaande analyse van de vele bronnen die we over Sint Nicolaas hebben (en een overzicht van de bronnen die we NIET hebben), zal deze presentatie laten zien hoe hetzelfde leven van dezelfde persoon van generatie op generatie een ander verhaal kan worden. Het volgen van het spoor van verhalen voert ons van het huidige Turkije naar het middeleeuwse IJsland. Een blik op de oorsprong van de moderne tradities van het Sinterklaasfeest neemt ons mee op een reis door het wonderbaarlijke, het prachtige, het verrassende – en bovenal de mensen die dit alles hebben geïnspireerd.
Rutger Kramer is universitair docent middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Zijn belangstelling gaat vooral uit naar het raakvlak tussen politieke en religieuze denkwijzen. In dat kader bestudeert hij monniken en koningen, heiligen en zondaars: iedereen die een boeiend verhaal te vertellen heeft. Momenteel schrijft hij een boek over de lange geschiedenis van Sint Nicolaas.
2 augustus 2026
Castlefest Academy
16.45u - 17.45u
Deze lezing is in het Engels.
