Op Castlefest kun je allerlei prachtige wezens vinden. Piraten, vikingen, Disney prinsessen en tovenaars, je kunt het zo bijzonder niet verzinnen, of het is er. Tussen de vele magische figuren die zich over het terrein bewegen, vind je ook enkele wezens die stil staan. Ze bewegen niet, maar vormen al jaren een vertrouwd gezicht op Castlefest. Je herkent ze van verre en ze heten je op vriendelijke wijze ieder jaar weer welkom. In onze Vana Grimoire blogs besteden we aandacht aan deze unieke beelden van Castlefest.
Het is je vast niet ontgaan tijdens Castlefest 2025: bij het kasteel was opeens een nieuwe verschijning. Haar naam is Zahara en ze maakt sinds afgelopen editie deel uit van de prachtige beelden collectie van Castlefest, waar ook Lugh en Twoia onderdeel van zijn. Zahara mag dan nieuw zijn, maar ze past heel goed bij Castlefest en waar het festival voor staat.
Zahara is gemaakt door Jopie, die al heel lang meedraait als vrijwilliger in ons Deco Team. Maar ook voordat Jopie kwam vrijwilligen sloeg hen geen enkele editie over. Eigenlijk elke manier om aan Castlefest deel te nemen heeft Jopie al meegemaakt: bezoeker, standhouder, entertainer en dus vrijwilliger. Castlefest voelt als thuiskomen en is zelfs de plek waar Jopie met diens partner Maarten gehandvast is. Ieder jaar is Castlefest dus ook gelijk hun jubileum. Ook Maarten is vrijwilliger bij Team Deco. Samen met de rest van het team zorgen ze ervoor dat het terrein prachtig aangekleed is voor het festival. Zo verzinnen ze ieder jaar weer nieuwe creatieve decoratiestukken. Verschillende wegwijzers zijn bijvoorbeeld van Jopie’s hand en ook aan het grote fotobord met de zeven figuren bij het kasteel heeft Jopie’s bijgedragen.
Maar ook onderhoud van bestaande decoratie hoort erbij, en dat is ook de eerste stap geweest naar Zahara. Het beeld Twoia, gemaakt door Martin Jansen, was na jaren Castlefest toe aan een opknapbeurt. Jopie heeft het op zich genomen om de beschadigingen te repareren en haar te voorzien van een nieuwe verflaag, zodat Twoia er weer jaren tegenaan kan. Omdat dat erg goed gelukt is, en er al jaren geen nieuwe beelden zijn gemaakt, leek het Jopie een goed idee om voor het 20 jarig jubileum van Castlefest een nieuw beeld te maken. Een grote uitdaging en iets dat hen eigenlijk nog nooit had gedaan, maar zoals Jopie dacht: "Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan!” Hen is heel blij dat Vana het vertrouwen had en hen die kans wilde geven.
Zahara: voor iedereen
Jopie wilde met het nieuwe beeld recht doen aan de diversiteit van alle bezoekers. Net als voor veel bezoekers voelt Castlefest voor Jopie als thuiskomen. Het is een plek vol liefde en acceptatie en waar je mag zijn wie je wil zijn en dat straalt Zahara ook uit. Op Twoia na zijn de andere beelden op Castlefest allemaal mannelijk, dus is Zahara een vrouw. Daarnaast zijn de andere beelden wit, waardoor Jopie het belangrijk vond om ook een beeld van kleur toe te voegen. Maar Zahara staat ook voor de queer community. In een tijd waarin deze gemeenschappen het in de samenleving soms lastig hebben, straalt Zahara uit dat ze op Castlefest juist heel erg welkom zijn. Zahara heeft slankere heupen en een subtiele adamsappel en in haar tattoos en kralen zitten symbolen verwerkt die verwijzen naar de trans gemeenschap. Zo kunnen zowel cis- als trans vrouwen zich in haar herkennen.
Er is ook allerlei symboliek in verwerkt die aansluit bij Lughnasadh, het oogstfeest wat altijd rond Castlefest plaatsvindt. Zo zie je prominent de hoorn des overvloeds, die symbool staat voor de overvloed van vriendschap en verbondenheid op het festival. Het fruit en de bloemen, zoals zonnebloemen, passen bij de tijd van het jaar. De fruitsoorten zijn door Jopie zelfs zo realistisch gemaakt, dat een klein kind tijdens Castlefest geprobeerd heeft een hap te nemen uit een van de mandarijnen!
Zahara is daarnaast een ode aan de prachtig verklede bezoekers die ieder jaar naar Castlefest komen. Waar Twoia, Lugh en de koningen Eik en Hulst passend gekleed zijn bij hun wezen, zou Zahara zo als bezoeker mee kunnen doen met haar prachtige jurk en accessoires. Zoals Jopie zegt: “Zahara heeft wat meer glam & glitter”.
Er is lang nagedacht over de naam Zahara. Het heeft in meerdere talen een mooie betekenis. Zo past het goed bij de symboliek van het beeld. In Swahili betekent het bloem, in het Hebreeuws en Arabisch staat zahara voor schitterend en er ligt ook een link met de Sahara woestijn, waar het woord sahar aan verwant is, het Perzische woord voor dageraad.
De cirkel rond met Zahara
Jopie draait al 10 jaar mee in Team Deco, ondanks dat hen chronisch ziek is. Het maken van een beeld als Zahara is intensief werk, een klus die zeker zeven maanden heeft geduurd. Dat was fysiek niet altijd even makkelijk. Door de jaren heen heeft Jopie diens creatieve talenten niet altijd kunnen uiten door de pijn die bij de ziekte komt kijken. Het was daarom een uitdagend proces waarbij Jopie ook zeker op zoek is gegaan naar waar diens eigen creatieve grenzen liggen en deze te doorbreken: jezelf een nieuwe standaard geven voor dromen die eerst onmogelijk leken. Dat Zahara nu realiteit is na maanden werk is iets waar Jopie heel trots op is. Op het resultaat, maar ook omdat het voelt als een positieve afsluiting van het medische proces.
Dat blijkt ook tijdens het Wicker Ritueel van 2025. Voor Jopie is Castlefest naast thuiskomen ook als ‘Oud-en-Nieuw’: een moment om te reflecteren op het afgelopen jaar en plannen te maken voor het nieuwe. Tijdens Castlefest 2025 heeft Jopie de penselen die gebruikt zijn voor Zahara in de Wicker geofferd: mooi om het hele proces zo af te ronden.
Wij zijn ook enorm blij met de komst van Zahara in onze Castlefest familie. Heb jij haar al bewonderd?
Hoofdafbeelding door Ork Fotografie.
Foto van Jopie en Zahara door Hans Glaudemans Fotografie.
Laatste foto door Anouk Pross.
